جلسه سخنرانی «چالش های گیاه پزشکی در ارتباط با توسعه کشت گلخانه ای» در تاریخ 1398/6/27 به همت شاخه گیاه پزشکی گروه علوم کشاورزی فرهنگستان علوم، با شرکت استادان، پژوهشگران، اعضای فرهنگستان علوم و کارشناسان در تالار اجتماعات فرهنگستان علوم برگزار شد.

به دلیل شرایط اقلیمی و اجتماعی به وجود آمده در سال های اخیر از یک سو و افزایش تقاضای ناشی از رشد جمعیت از سوی دیگر، کشت گلخانه ای در سال های اخیر توسعه قابل توجهی یافته و پیش بینی می شود در طی برنامه ششم توسعه، به چند برابر سطح کنونی توسعه یابد. توسعه کشت گلخانه ای در عین داشتن جنبه های مثبت از لحاظ بهره وری آب و زمین، افزایش تولید در واحد سطح و افزایش اشتغال و درآمد کشاورزان، چالش های گوناگونی نیز به همراه دارد که یکی از انواع آن ها، چالش های گیاه پزشکی است. این جلسه به منظور واکاوی چالش های اخیر تشکیل شد.

در این جلسه ابتدا آقای دکتر عباس شریفی تهرانی رئیس گروه علوم کشاورزی فرهنگستان، ضمن خیر مقدم به حاضرین، جلسه را افتتاح کردند و سپس آقای دکتر شاهدی عضو گروه علوم کشاورزی و رئیس شاخه علوم و صنایع غذایی فرهنگستان علوم، نکاتی را در مورد کشت های گلخانه و تأکید بر مسئله سلامت محصولات مطرح کردند. آنگاه آقای دکتر کرامت اله ایزدپناه عضو پیوسته فرهنگستان علوم و دبیر علمی همایش به عنوان مقدمه، مطالبی درباره ضرورت ها و چالش های کشت گلخانه ای ایراد و آمارهایی در این خصوص ارائه دادند. سپس سخنرانان اصلی این همایش، آقایان دکتر ضیاءالدین بنی هاشمی از دانشگاه شیراز و دکتر منوچهر رضابیگی ازمرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفی آباد (دزفول) به ترتیب در مورد چالش های بیماری شناسی گیاهی و آفات گلخانه ای مطالب مبسوطی ارائه دادند و راهکارهای مقابله با چالش ها را برشمردند. پس از پایان سخنرانی ها، سؤال ها و اظهارنظرهای حاضران مطرح و موضوع های مختلف مورد بحث قرار گرفت. بیانیه حاضر جمع بندی نظرهای مطرح شده در سخنرانی ها و بحث های متعاقب آن می باشد.

1- با توجه به افزایش جمعیت کشور و تغییرات در الگوی مصرف از یک سو و محدودیت منابع اصلی تولید به ویژه آب از سوی دیگر، اقدام به توسعه کشت گلخانه ای اجتناب ناپذیر است.

2- توسعه کشت گلخانه ای می تواند در صورت رعایت موازین تخصصی، در بهبود قابل توجه بهره وری آب و زمین، افزایش اشتغال، افزایش درآمد کشاورزان، کمک به صادرات غیر نفتی و آسان سازی مدیریت آفت ها و بیماری های گیاهی موثر واقع شود.

3-  توسعه کشت گلخانه ای در عین حال با چالش های گوناگون اقتصادی، اجتماعی، فنی و مدیریتی روبرو است که می بایست در برنامه ریزی توسعه، مدنظر قرار گیرد. تغییرات زیست محیطی و اختلال در توسعه روستایی که ممکن است بر اثر توسعه کشت گلخانه ای پدید آید باید پیش بینی و برای برخورد با آنها آینده نگری شود.

4- از دیدگاه گیاه پزشکی، عمده ترین چالش های تولید گلخانه ای سبزی و صیفی عبارتند از:

الف- فراهم شدن شرایط مساعد به ویژه از لحاظ دما و رطوبت در گلخانه ها برای زنده مانی، تغذیه و تولید مثل سریع آفت ها و بیمارگرهای گیاهی و ایجاد آلودگی و خسارت.

ب- نبود برنامه سلامت غذا در تولید و عدم توجه به سلامت محصولات تولیدی که بخشی به دلیل آشنایی اندک برخی از تولیدکنندگان با دانش گیاهپزشکی و مدیریت گلخانه و بخشی دیگر به دلیل کافی نبودن ویژگی های اخلاقی است.

پ- نبود گلخانه های استاندارد با قابلیت تنظیم دما، رطوبت، نور و تهویه در طول سال که نتیجه آن، از بین رفتن دشمنان طبیعی آفت ها و ناکارامدی مبارزه بیولوژیکی است.

ت- وجود انواع آفت کش های خطرناک و اغلب کم خاصیت در بازار و سهولت تهیه و مصرف آنها از یک سو و کمبود یا  نبود ترکیبات کم خطر و عوامل کنترل بیولوژیک در کشور از سوی دیگر و در نتیجه سمپاشی با ترکیبات خطرناک که به دلیل محدود بودن فضای گلخانه ها با هزینه کم اما به طور مکرر و بی رویه انجام می-گیرد و پیامد آن علاوه بر ناسالم شدن محصولات، موجب ایجاد مقاومت در آفت ها و بیمارگرها می شود.

ث- عدم نظارت جدی توسط سازمان های دولتی بر سلامت محصولات تولیدی برای مصرف کنندگان.

5- راهکارهای فنی برخورد با چالش های گیاهپزشکی عبارتند از :

الف- ضد عفونی زمین گلخانه با روش هایی نظیر آفتاب دهی پیش از احداث گلخانه، ضد عفونی محوطه گلخانه پیش از هر کشت به شیوه های مناسب.

ب- رعایت بهداشت گلخانه با اقداماتی مانند محدودسازی ورود و خروج، استفاده از لباس مخصوص و ضد عفونی کفش پیش از ورود به گلخانه، جمع آوری و از بین بردن تمام مواد گیاهی پس از برداشت محصول، استفاده از پلاستیک برای کف گلخانه، پوشاندن پنجره ها با توری ضد حشره، رعایت بهداشت آب آبیاری و مانند این ها.

پ- استفاده از روش کنترل بیولوژیکی که به دلیل محدود بودن فضای گلخانه می تواند از کارایی بالایی برخوردار باشد. در این مورد لازم است تسهیلات لازم برای تولید یا وارد کردن عوامل کنترل بیولوژیک فراهم شود.

ت- استفاده از ترکیبات کم خطر به ویژه با منشاء گیاهی برای کنترل آفت ها و بیمارگرها.

ث- استفاده از ارقام مقاوم به آفت ها و بیمارگرهای مهم و رایج در صورت وجود.

ج- حذف فوری بوته های آلوده به بیمارگر در گلخانه برای جلوگیری از انتشار.

6- راهکارهای مدیریتی برخورد با چالش های گیاهپزشکی عبارتند از:

الف- آموزش و آشنا کردن گلخانه داران با مسائل گیاهپزشکی به شیوه های مختلف و در نظر گرفتن مسئول فنی گیاهپزشکی برای هر گلخانه.

ب- جلوگیری از فروش و مصرف سم بدون مجوز سازمان یا اداره های حفظ نباتات کشور.

پ- تهیه و اجرای برنامه سلامت غذا در هنگام احداث گلخانه

ت-تشویق تولیدکنندگان محصولات سالم و برخورد قانونی با تولیدکنندگان محصولات ناسالم.

ث- تشکیل کمیته نظارت بر محصولات و اعمال جدی قانون برای فراهم آوردن شرایط تولید محصولات گلخانه ای بر مبنای برنامه تولید غذای سالم و جلوگیری از ورود محصولات آلوده به سم به بازار یا بسته بندی شده برای صادرات.

ج- تسهیل مراودات بین المللی برای وارد کردن عوامل کنترل بیولوژیک از خارج و کمک به تولید انبوه این عوامل در داخل کشور.

1000 کاراکتر باقی مانده


IMAGE گفتگو با دکتر سیدمصطفی محقق داماد
اسلام و محیط زیست
IMAGE گفتگوی مهر با دکتر غلامرضا اعوانی
عدالت با رعایت حقوق متقابل مردم و حاکمیت ظهور می‌کند
IMAGE گفتگوی ایبنا با دکتر رضا داوری اردکانی
اصحاب ایدئولوژی فلسفه را آلوده به سیاست کردند
IMAGE گفتگوی ایبنا با دکتر غلامرضا اعوانی
فلسفه در غرب زنده است
IMAGE گفتگو با دکتر حسن تاج بخش
کتابخانه شکوفه‌زار دانشمندان است

جدید ترین تصاویر

گرامیداشت روز کشاورزی
10
03
انرژی و محیط زیست