مهمترین منبع انرژی زمین گرمایی ایران، آتشفشان دماوند، در استان مازندران واقع است. با مخزن 400 كیلومتر مربعی گدازه در دماوند، با سرمایه گذاری اولیه می توان برق منطقه دره هراز را با 100 هزار نفر جمعیت و در مرحله بعد برق منطقه مرکزی  استان مازندران و بخس مهمی از استان تهران را از این منبع انرژی پاک تامین کرد. حدود 22 میلیون نفر تا شعاع 100 كیلومتری قله دماوند که مهمترین آتشفشان كشور است، زندگی می كنند. این موضوع می تواند به دماوند از نظر منبع تامین انرژی بخشی مهمی از یک چهارم جمعیت ایران اهمیتی روزافزون دهد.

انرژی زمین گرمایی یكی از منابع مهم انرژی های تجدیدپذیز است. در 20 کشور دنیا از انرژی زمین­ گرمایی الکتریسیته حدود 12  گیگاوات برق (حدود 1 درصد مصرف کنونی در دنیا) تولید می شود. ظرفیت تولید در آینده بین 3 تا 180 برابر تولید کنونی برآورد شده است.

انواع نیروگاههای زمین گرمایی به اختصار در سه رده "بخار خشکDry Steam"،  "بخار سیال flash steam" و سیکل دوگانه Binary Cycle" تقسیم ­بندی می­ شوند. بر اساس مسائل تولید انرژی و نوسانات شدید قیمت نفت و همچنین انفجار در نیروگاه هسته­ ای فوکوشیما در زلزله و سونامی 11 مارس 2011 در ژاپن، توجه خاصی در دنیای کنونی به انرژی زمین­ گرمایی می­ شود. به نحوی که بیشتر کشورهای اروپایی سرمایه­ گذاری وسیعی برای مطالعه و بهره­ برداری از انرژی­های نو (به ویژه انرژی زمین­ گرمایی) آغاز کردند. استفاده از این پتانسیل­ها با سرمایه­ گذاری ویژه می­ تواند به بهره­ مندی نسل­های بعدی از یک منبع انرژی مطمئن و پاک در کشورمان منجر شود. یادآوری می­ کنم که سرمایه­ گذاری­ های اولیه و زیرساختی در این زمینه­ ها معمولاً پر هزینه است، ولی وقتی به درستی پتانسیل مربوطه یافته شود و تسلط به فناوری­های لازم بر اساس همین سرمایه­ گذاری­ ها  فراهم شود، فایده های حتی اقتصادی فراوانتر در آینده میان مدت بهتر درک می شود. 

انرژی زمین گرمایی، انرژی خورشید، انرژی باد و انرژی امواج دریا از منابع مهم انرژی های پاک و تجدید پذیر در دنیا هستند که تمامی این منابع در استان مازندران به صورت بالقوه در دسترس هستند. در مناطق ساحلی دریای  مازندران  انرژی باد و انرژی خورشید  منابع مهم  الکتریسیته از انرژی خورشید و باد هستند.

نیمی از شرکت های تولید کننده مبدل  انرژی موج دریا به الکتریسیته  جهان در اروپا  فعالیت می کنند. میزان انرژی امواج دریا که به الکتریسیته تبدیل می شود برای کشورهای اسپانیا فرانسه ایتالیا و یونان از دریای مدیترانه حدود  30 گیگا وات برآورد می شود. اکنون و در سال 2020 در کشورهای انحادیه اروپا تولید انرژی پاک و تجدید پذیر به حدود 25 درصد از کل تولید انرژی نزدیک می شود. در این زمینه کشور آلمان پیشتاز است.

استان مازندران با حدود 3.2 میلیون نفر جمعیت حدود 4 درصد از کل جمعیت کشور (83 میلیون نفر) تقریبا همین سهم را از تولید ناخالص داخلی کشور دارد. این سهم البته بسیار کمتر از توانایی های استان مازندران است. این سهم می تواند تا حدود پنج برابر افزوده شود.

چنانچه روی منابع تامین انرژی های پاک و تجدید پذیر در مازندران سرمایه گذاری شود، هم منبع مهمی برای تولید انرژی ایران توسعه می یابد، و هم نمونه ای پیشرفته برای توسعه کل کشور در دسرس ایرانیان قرار گیرد.

 

دکتر مهدی زارع

استاد پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله، عضو وابسته و رئیس شاخه زمین شناسی فرهنگستان علوم

1000 کاراکتر باقی مانده


IMAGE گفتگوی ایبنا با دکتر یوسف ثبوتی
ردپای انسان صنعتی در ماجرای گرم شدن زمین
IMAGE گفتگو با دکتر سیدمصطفی محقق داماد
اسلام و محیط زیست
IMAGE گفتگوی مهر با دکتر غلامرضا اعوانی
عدالت با رعایت حقوق متقابل مردم و حاکمیت ظهور می‌کند
IMAGE گفتگوی ایبنا با دکتر رضا داوری اردکانی
اصحاب ایدئولوژی فلسفه را آلوده به سیاست کردند
IMAGE گفتگوی ایبنا با دکتر غلامرضا اعوانی
فلسفه در غرب زنده است

جدید ترین تصاویر

02
دکتر جعفر توفیقی
01
دکتر محسن بهرامی