عضو هیات علمی دانشگاه شریف در چهارمین دوره تجلیل از پژوهشگران جوان علوم پایه منتخب فرهنگستان علوم، ابوریحان بیرونی ریاضیدان و فیزیکدان بی‌نظیر و چند بُعدی توصیف و خاطرنشان کرد: در معرفی آثار ابوریحان بیرونی به مردم و جهانیان چندان موفق نبوده‌ایم.

به گزارش ایسنا، دکتر جعفر آقایانی‌چاووشی ضمن تشبیه ابوریحان بیرونی به ارشمیدس، دانشمند یونان باستان، علم‌آموزی ابوریحان تا لحظه مرگ را یادآور شد و گفت: هر دوی این دانشمندان در تمام دوران حیات خود به دنبال علم‌آموزی بودند.

وی با بیان اینکه چنانچه باید و شاید در معرفی آثار ابوریحان به مردم و بیگانگان موفق نبوده‌ایم، او را ریاضیدان و فیزیکدان بی‌نظیر و چند بُعدی توصیف کرد و گفت: نظیر او کمتر در ایران یافت می‌شود، چرا که در حیطه‌های مختلف علوم از جمله گاه‌شماری، روش‌شناسی‌، تاریخ و نقشه‌کشی تخصص داشت.

عضو هیات علمی دانشگاه شریف با اشاره به اینکه قانون مسعودی ابوریحان در نجوم به علت دشواری تاکنون ترجمه نشده است به وصف وی از قول بیگانگان پرداخت و گفت: ایشان هم‌پایه متفکران بزرگی همچون لئوناردو داوینچی بوده و همواره چنین نقل می‌شود که تفکرات انتقادی او بیشتر از آن که به قرن خودش نزدیک باشد به عصر حاضر نزدیک است.

چاووشی تاکید کرد: ابوریحان به دنبال مفاهیم ریاضی در طبیعت بود. او با مشاهده دقیق شکل گل‌ها به قوانین چند ضلعی‌های متنظمی که ترسیم ساختمان هندسی آن‌ها تنها با خط‌کش و پرگار ممکن است پی می‌برد و خود اقدام به رسم 9 ضلعی منتظم کرد.

وی با بیان اینکه ابوریحان روش حل معادله فوق را به دست نداده است، ادامه داد: در صورتی که این معادله را به روش نیوتن حل کنیم به پاسخ ابوریحان می‌رسیم.

عضو هیات علمی دانشگاه شریف، ذکریای رازی و ابوریحان بیرونی را از تجربه‌گرایان بزرگ اسلامی عنوان کرد و با اشاره به اینکه غربیان مکتب تجربه‌گرایی را از ایشان فراگرفته‌اند توضیح داد: در دوره رنسانس دو مکتب اصالت عقل و اصالت تجربه وجود داشت. در اصالت عقل خرد،‌ یگانه‌طریق کسب معرفت است در حالی که در تجربه‌گرایی علم تنها به کمک حواس پنچگانه حاصل می‌شود.

چاووشی با بیان اینکه معقول و محسوس دو مرحله ضروری از شناسایی‌اند، خاطرنشان کرد: تجربه محسوس آغاز شناسایی است در حالی که آنچه محصول حواس است با فعالیت فکری کامل می‌شود.

وی ضمن یادآور شدن اعتقاد ابوریحان به اصالت تجربه‌گرایی وی را فوق‌العاده عینیت‌گرا و دارای دقت بالا توصیف کرد و گفت: او آنجا که ضرورت داشت به استقرا و غیاث و در برخی علوم نیز به حدس و شهود متوصل می‌شد.

عضو هیات علمی دانشگاه شریف همچنین به نظریات متعدد ابوریحان در نورشناسی اشاره کرد و گفت: او در آن زمان، سرعت تقریبی نور را تخمین زد و عنوان کرد که سرعت آن از سرعت صوت بیشتر است. این در حالی است که این موضوع چند سال بعد در آثار گالیله نیز مطرح شد.

چاووشی با اشاره به اینکه ابوریحان ضمن سفرهای متعدد خود به تحقیق در شکل اراضی و ساختمان کوه‌ها پرداخته است، گفت: ابوریحان به دگرگونی‌های زمین‌شناسی که در گذشته صورت گرفته بود نیز آگاه بود.

1000 کاراکتر باقی مانده


جدید ترین تصاویر

افتتاح کتابخانه جدید فرهنگستان علوم (96/4/22)_10
سخنرانی آیت الله دکتر سیدمصطفی محقق داماد به مناسبت ایام شهادت امام علی(ع)_2
یکصد و نوزدهمین جلسه مجمع عمومی (96/06/30)_6
افتتاح کتابخانه جدید فرهنگستان علوم (96/4/22)_2

پخش فیلم