• سومین مراسم گرامیداشت روز جهانی آینده، یازدهم اسفندماه سال جاری در فرهنگستان علوم برگزار می شود

به استناد بند 4 قانون اهداف و وظايف شوراي عالی انقلاب فرهنگی و مصوبه يكصد و سی و پنجمين نشست مورخ 15 دی 1366 آن شورا، فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ايران كه به اختصار «فرهنگستان» ناميده مي­ شود طبق اين اساسنامه تشكيل مي­ شود.

ماده 1- هدف: نيل به استقلال علمی و فرهنگی و توسعه علوم و فنون و تقويت روح پژوهشی و ارتقای سطح علمی و فرهنگی كشور و دستيابی به آخرين يافته­ ها و نوآوري ها در عرصه دانش از طريق فعاليت های جمعی و جذب و حمايت و تشويق دانشمندان و محققان برجسته.

ماده 2- وظايف:

1-  كوشش در جهت گسترش مرزهای دانش و تلاش مستمر برای ارتقای سطح دانش و پژوهش در كشور.

2-  بررسی و تحليل وضعيت علمی و فنی و آموزشی و پژوهشی كشور و ارائه پيشنهاد در زمينه بهبود و ارتقای آن به مراجع ذيربط.

3- انجام امور مشاوره علمی و تحقيقاتی اساسی و مسائل مربوط به تكنولوژی كه از سوی دولت، شورای پژوهش های علمی و مراكز علمی و تحقيقاتی از فرهنگستان درخواست مي­ شود و ارائه پيشنهادهای لازم در اين زمينه­ ها.

4- مطالعه تجربيات كشورها در كسب و توسعه علوم و تكنولوژی و همچنين بررسی آخرين يافته ­های علمی و نحوه استفاده از آنها با توجه به زمينه­ ها و امكانات موجود در كشور.

5- تشويق و ترغيب دانشمندان و پژوهشگران به خلق آثار علمی، ادبی و هنری از طريق حمايت مادی و معنوی ايشان.

6- ايجاد تسهيلات لازم در جهت مبادله اطلاعات و نتايج تحقيقات و تبادل نظر بين دانشمندان و محققان و مبادله متخصصان و پژوهشگران با فرهنگستان های علوم ساير كشورها به­ ويژه كشورهای اسلامی و جهان سوم با واگذاری بورس و استفاده از مسافرت های علمي و فرصت های مطالعاتی از طريق مراجع ذيربط.

7- بررسی و پيشنهاد ضوابط در خصوص ارتقای سطح علمی سمينارها و كنگره ­ها و كنفرانس های علمی در سطح ملی و بين­ المللی و ارزيابی اين گونه مجامع.

8- برگزاری سمينارها و كنفرانس ها و كنگره­ ها و سمپوزيوم ها در زمينه جديدترين يافته­ های علمی فنی و فرهنگی.

9- اشاعه اطلاعات و دانسته­ های علمی از طريق انتشار مجلات و كتب علمی و پژوهشی بالاخص نتايج تحقيقات و يافته ­های جديد علمی و فرهنگی در سطح كشور و جهان.

10- اعطای پاداش و جايزه و نشان علمی به دانشمندان و پژوهشگران و مؤسساتی كه خدمات علمی و يا هنری برجسته ­ای انجام داده ­اند از طريق مراجع قانونی.

11- پيشنهاد تخصيص اعتبارات و امكانات تحقيقاتی برای فعاليت های دانشمندان برجسته.

12- بررسی و تصويب عضويت فرهنگستان در مجامع و سازمان های بين­ المللی كه وظايف و اهداف متناسب با وظايف و اهداف فرهنگستان دارند در چهارچوب قوانين و مقررات كشور.

 ماده 3- اركان فرهنگستان عبارت است از:

1-  رئيس جمهور در مقام رياست عاليه فرهنگستان 

2- هیأت امنای فرهنگستان های جمهوری اسلامی ایران

3- مجمع عمومی (متشكل از اعضای علمی پيوسته)

4- رئيس فرهنگستان

5- شورای علمی (رئيس فرهنگستان و رؤسای گروه های علمی)

6-  دبير فرهنگستان

 ماده 4- مجمع عمومی

«مجمع» مركب است از كليه اعضای پيوسته فرهنگستان. جلسات اين مجمع حداقل سالی دو بار تشكيل مي­ شود.

تبصره 1- اعضای وابسته مي­ توانند در مجمع بدون حق رأی شركت كنند.

تبصره 2- رياست مجمع با رئيس فرهنگستان است.

ماده 5- وظايف مجمع عمومی

تصويب سياست ها و برنامه ­های علمی فرهنگستان.

تصويب نظامنامه نحوه اجرای فعاليت های علمی فرهنگستان.

تعيين دانشمندانی كه شرايط دريافت پاداش، جايزه، بورس، مدال، نشان و يا فرصت مطالعاتی را دارند و معرفی ايشان به رياست عاليه فرهنگستان.

انتخاب اعضای پيوسته، وابسته و افتخاری.

 ماده 6- شورای علمی

شورای علمی مركب است از:

-  رئيس فرهنگستان، به عنوان رئيس شورا

-  رؤسای گروه های علمی

 ماده 7- وظايف شورای علمی

-  بررسی سياست ها و برنامه ­های علمی فرهنگستان و  پيشنهاد آن به مجمع برای تصويب.

-  تدوين و تأیید نظامنامه نحوه اجرای فعاليت های علمی فرهنگستان و ارائه آن به مجمع برای تصويب.

تعيين وظايف گروه های علمی.

-  بررسي و اظهارنظر در مورد طرح های علمی و ارجاع آن به گروه های علمی ذيربط.

-  تعيين اهم مسائل و موضوعاتی كه لازم است مورد تحقيق قرار گيرد و پيشنهاد آنها به مراكز علمی ذيصلاح در كشور.

-  تهيه و تدوين ضوابط مربوط به اعطای پاداش، جوايز، بورس، نشان و مدال به افراد واجد شرايط.

بررسی و پيشنهاد ضوابط در خصوص ارتقای سطح علمی سمينارها و كنگره­ ها  و كنفرانس های علمی در سطح ملی و بين­ المللی و ارزيابی اين گونه مجامع.

-  انجام دادن ساير كارهايی كه از سوی هيأت امنای فرهنگستان ها، مجمع و رياست فرهنگستان به اين شورا ارجاع می شود.

 ماده 8- رئيس فرهنگستان

رئيس فرهنگستان از ميان اعضای فرهنگستان به پیشنهاد رئیس ­جمهور و تصویب شورای­ عالی انقلاب فرهنگی و با حکم ایشان برای یک دوره 4 ساله انتخاب می­ شود. تغییر رئیس مزبور به علل مختلف از جمله فوت، کناره­ گیری، عزل و استعفاء قبل از پایان دوره نیز مطابق همین شیوه خواهد بود.

تبصره: انتخاب مجدد رئیس فرهنگستان بلامانع است.

 ماده 9- وظايف رئيس فرهنگستان

پيشنهاد سازمان اداری، بودجه و حساب های سالانه به هيأت امنای فرهنگستان ها جهت تصويب.

پيشنهاد عضويت فرهنگستان در مجامع بين­ المللی.

انتصاب رؤسای گروه های علمی، و دبیر فرهنگستان

پيشنهاد افراد به عنوان اعضای پيوسته، وابسته و يا افتخاری فرهنگستان به مجمع جهت تصويب.

پيگيری و نظارت بر حسن اجرای تصميمات هيأت امنای فرهنگستان ها، مجمع و شورای علمی.

-  دعوت از اعضای مجمع عمومی و شورای علمی برای تشكيل جلسه.

 ماده 10- دبير فرهنگستان به انتخاب و حكم رئيس فرهنگستان منصوب مي­شود.

 ماده 11- وظايف دبير فرهنگستان

-  اداره كليه امور دبيرخانه اعم از اداری و مالي

تأمين كاركنان مورد نياز فرهنگستان

انجام ساير اموری كه از طرف مجمع، شورای علمي و رياست فرهنگستان به وی محول مي­ شود.

 ماده 12- گروه های علمی

گروه های علمی فرهنگستان عبارتند از:

- گروه علوم اسلامی

- گروه علوم انسانی

- گروه علوم پايه

-  گروه علوم دامپزشكی

-  گروه علوم کشاورزی

-  گروه علوم مهندسی

تبصره 1- هر گروه علمی متشكل از تعدادی اعضای پيوسته يا وابسته فرهنگستان است كه با توجه به نوع تخصص ايشان توسط رئيس فرهنگستان برای عضويت در گروه انتخاب شده­ اند. هر گروه علمی رئيسی خواهد داشت كه توسط رئيس فرهنگستان منصوب مي­ شود.

تبصره 2- وظيفه گروه تنظيم و ارائه برنامه­ های علمی به شورای علمی خواهد بود.

 ماده 13- فرهنگستان مؤسسه ­ای است با شخصيت حقوقی مستقل كه به نهاد رياست جمهوری وابسته است. اعتبارات فرهنگستان همه ساله ذيل رديف های نهاد رياست جمهوری منظور مي­ گردد.

 ماده 14- فرهنگستان جز در مورد ذيحسابی موضوع ماده 31 قانون محاسبات عمومی از لحاظ امور مالی و معاملاتی تابع مقرراتی خواهد بود كه از طرف هيأت امنای فرهنگستان ها تصويب مي­ شود.

 ماده 15- فرهنگستان دارای اعضای پيوسته، وابسته و افتخاری خواهد بود كه با معرفی و تصویب شورای­ عالی انقلاب فرهنگی و یا خود فرهنگستان و بر اساس ضوابط و معیارهای علمی مصوب انتخاب می شوند و عضویت ایشان مادام­العمر خواهد بود.

تبصره 1- اعضای پيوسته بايد ايرانی و ملتزم به رعايت قوانين جمهوری اسلامی ايران باشند. همچنين اين اعضا بايد حداقل دارای درجه دانشياری با رهبری پژوهش باشند. عضويت خبرگان بدون مدرك در صورتي­ كه درجه علمی ايشان طبق مقررات مربوط معادل موارد فوق ارزيابی شده باشد، بلامانع است.

تبصره 2- دانشمندان برجسته بين ­المللی كه به عضويت افتخاری فرهنگستان پذيرفته مي­ شوند، وظيفه ­ای در فرهنگستان ندارند و انتخاب ايشان به احترام مقام علميشان است.

تبصره 3- هر يك از اعضای پيوسته فرهنگستان «علوم»‌ كه در طول يك سال، شش ماه متوالی يا بيش از 3/2 جلسات را بدون موافقت رئيس فرهنگستان غيبت داشته باشند، مستعفی شناخته خواهند شد.

در مورد غيبت اعضای وابسته و افتخاری و مستعفی شناخته شدن آنها مقرر شد در مجمع عمومی فرهنگستان علوم تصميم ­گيری شود. در جلسه 23 مجمع عمومی مورخ 31/4/1372 مشمول اعضای وابسته نيز شد.

تبصره 4- عضویت اعضای وابسته برای مدت 4 سال است و انتخاب مجدد ایشان بلامانع می­ باشد.

 ماده 16- فرهنگستان حداقل 15 عضو پيوسته از ميان دانشمندان رشته­ های مختلف خواهد داشت كه بار اول به ­وسيله شورای عالی انقلاب فرهنگی انتخاب خواهند شد.

 ماده 17- آيين­ نامه چگونگی رسيدگی به حساب های سالانه مؤسسه با هماهنگی نهاد رياست جمهوری و وزارت امور اقتصاد و دارايی تهيه و به تصويب هيأت امنای فرهنگستان ها مي­ رسد.

ماده 18- اين اساسنامه مشتمل بر هجده ماده و نه تبصره در جلسات 96، 97، 98، 99، 100 مورخ 3/8/1367، 10/8/1367، 17/8/1367، 24/8/1367، 1/9/1367 شورای مشترك كميسيون های شورای­ عالی انقلاب فرهنگی به تصويب رسيده و به موجب مصوبات جلسات 329 مورخ 27/2/1373و 333 مورخ 21/4/1373 و 341 مورخ 23/8/1373 و 477 مورخ 21/1/1380 و 650 مورخ 21/7/1388  به   18 ماده و 9 تبصره اصلاح شده است.

IMAGE گفتگو با دکتر رضا داوری اردکانی
انکار ایران، انکار وجود خویش است
IMAGE گفتگو با دکتر مهدی گلشنی
ارزیابی کارنامه علمی فرهنگستانها
IMAGE گفتگو با دکتر رضا داوری اردکانی
نسبت فلسفه و سیاست
IMAGE گفتگو با دکتر حسن تاج بخش
وین جهد می کند که بگیرد غریق را
IMAGE گفتگو با دکتر حسن ظهور
مهندسی زیر ذره بین اخلاق
IMAGE گفتگو با دکتر مهدی بهزاد
دنیای عجیب خط و نقطه ها