گفت‌وگو و مهربانی؛ مؤثرترین راه برای ارتباط میان پیروان ادیان

به گزارش روابط عمومی و اطلاع‌رسانی فرهنگستان علوم، دکتر علی‌اکبر صالحی در  آیین رونمایی و معرفی کتاب «هم‌باوران» اثر عباس خامه‌یار، با اشاره به جایگاه «عشق» در دین، افزود: در قرآن کریم از قول حضرت ابراهیم(ع) آمده است «قَالَ لَا أُحِبُّ الْآفِلِینَ» و در روایتی نیز از امام صادق(ع) نقل شده که دین، چیزی جز محبت و عشق نیست. اساس دینداری بر محبت الهی است؛ چنان‌که قرآن می‌فرماید «والذین آمنوا أشد حباً لله». اگر دین از دریچه عشق و محبت به انسان‌ها معرفی شود، می‌تواند دل‌ها را جذب کند.

صالحی با اشاره به تجربه‌های پس از انقلاب اسلامی، گفت: در آغاز انقلاب تصور می‌شد که هم اسلام اعتلا خواهد یافت و هم پیوند ایران و اسلام، همان‌گونه که شهید مطهری از «خدمات متقابل اسلام و ایران» سخن گفته است، تقویت خواهد شد؛ اما در مواردی به دلیل برخی ناآگاهی‌ها، این پیوند به تقابل تبدیل شد و گاه با نام ایران در برابر اسلام و یا با نام اسلام در برابر ایران سخن گفته شد، در حالی که می‌شد این دو را به شکلی سازنده در کنار هم قرار داد.

وی ادامه داد: اگر دین را صرفاً از دریچه مناسک و احکام ظاهری معرفی کنیم، طبیعی است که نسل جوان کمتر با آن ارتباط برقرار کند، اما اگر با زبان محبت، عقلانیت و گفت‌وگوی نیکو معرفی شود، زمینه جذب حداکثری فراهم خواهد شد. قرآن نیز بر همین اصل تأکید دارد؛ آنجا که می‌فرماید: «یَا أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاکُمْ مِنْ ذَکَرٍ وَأُنْثَىٰ وَجَعَلْنَاکُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا»، یعنی شناخت متقابل میان ملت‌ها و فرهنگ‌ها.

وی با اشاره به پیشینه فرهنگی ایران، گفت: یکی از ویژگی‌های مهم فرهنگ ایرانی گرایش دیرینه آن به حکمت الهی است. از روزگار باستان و باور به اهورامزدا تا دوران اسلامی، نوعی نگاه توحیدی و حکمت‌محور در فرهنگ ایرانی وجود داشته است. حتی در قرآن کریم نیز از «مجوس» در کنار پیروان دیگر ادیان یاد شده که این امر، نشان‌دهنده جایگاه تاریخی این سنت‌ها در منظومه ادیان است.

صالحی در بخش دیگری از سخنان خود به شخصیت امام موسی صدر اشاره کرد و گفت: آنچه در این کتاب درباره ارتباط میان مسلمانان و مسیحیان روایت شده، یادآور شیوه و منش امام موسی صدر است. او نه‌تنها میان شیعیان، بلکه میان مسیحیان و دیگر طوایف لبنان نیز محبوب بود. گاه در کلیساها حاضر می‌شد و همانند یک کشیش موعظه می‌کرد و چنان سخن می‌گفت که بسیاری از مسیحیان شیفته شخصیت او می‌شدند.

وی افزود: امام موسی صدر با تکیه بر دانش فلسفی و آشنایی با اندیشه‌های متفکران غربی و اسلامی، گفت‌وگویی عمیق با مخاطبان خود برقرار می‌کرد و همین روش سبب می‌شد که دل‌ها را به خود جذب کند. او نمونه‌ای از این حقیقت بود که گفت‌وگو، عقلانیت و محبت می‌تواند پلی میان پیروان ادیان و فرهنگ‌ها ایجاد کند.

صالحی با اشاره به محتوای کتاب «هم‌باوران»، تصریح کرد: اهمیت این اثر در آن است که فضایل اسلام، تشیع و اهل‌ بیت(ع) را از زبان اندیشمندان و شخصیت‌هایی بیرون از دایره مسلمانان روایت می‌کند و این سخن، به تعبیر ادبی، «سرّ دلبران را در حدیث دیگران» بیان می‌کند؛ سخنی که برای مخاطبان بسیار دلنشین‌تر و اثرگذارتر است.

وی در پایان با قدردانی از تلاش‌های عباس خامه‌یار، گفت: فعالیت‌ها و تجربه‌های ایشان در سال‌های حضور در لبنان و ارتباط با اندیشمندان جهان عرب، خدمات ارزشمندی در معرفی فرهنگ اسلامی و معارف اهل‌بیت(ع) به همراه داشته و این کتاب نیز بخشی از همان تجربه‌ها و مشاهدات را منعکس می‌کند.