پیوند علم و حکمت، بنیان ماندگار اندیشه دانشمندان

به گزارش روابط عمومی و اطلاع‌رسانی فرهنگستان علوم، در یازدهمین نشست کمیسیون تاریخ علم فرهنگستان علوم، دکتر ‏علی‌اکبر موسوی‌موحدی، استاد دانشگاه تهران، عضو پیوسته و رئیس گروه علوم پایه فرهنگستان علوم، با عنوان «گزیده سخنان و ‏اندیشه‌های دانشمندان نام‌آور ایران و جهان» به بررسی پیوند علم، حکمت، تجربه و اخلاق پرداخت‎.‎

دکتر غلامرضا اعوانی رئیس کمیسیون تاریخ علم فرهنگستان علوم در آغاز نشست، با اشاره به ارزش گزیده‌گویی در سنت حکمت، ‏آن را میراث حکمای گذشته دانست و با استناد به اشعار نظامی، بر جایگاه کلمات قصار در بیان فشرده و عمیق مفاهیم حکمی ‏تأکید کرد. وی همچنین این نشست را حاصل سال‌ها گفت‌وگو و تبادل نظر با دکتر موسوی‌موحدی درباره نسبت علم جدید و ‏حکمت قدیم دانست‎.‎

دکتر موسوی‌موحدی در سخنرانی خود با مرور گزیده‌ای از اندیشه‌ها و دستاوردهای محمد زکریای رازی، ابوریحان بیرونی، ابوعلی ‏سینا، اسحاق نیوتن، لویی پاستور و ماکس پلانک، بر وجود اصول مشترک در اندیشه دانشمندان بزرگ ایرانی و اروپایی تأکید کرد‎.‎

وی اظهار داشت که اگر دانشمندان، حقیقتاً در جست‌وجوی دانش و حقیقت باشند، حتی با گذشت قرن‌ها و فاصله زمانی نزدیک ‏به هزار سال، می‌توان اشتراک‌های چشمگیری در اصول بنیادین اندیشه آنان مشاهده کرد‎.‎

به گفته وی، روش‌ها و ابزارهای علمی در طول تاریخ تکامل یافته‌اند، اما اصولی همچون حقیقت‌جویی، عقلانیت، مشاهده، تجربه، ‏شناخت طبیعت و فروتنی علمی همچنان از پایه‌های پایدار دانش به شمار می‌روند‎.‎

وی همچنین با اشاره به روش تجربی رازی و بیرونی، دیدگاه‌های ابن‌سینا درباره سلامت، تغذیه و سبک زندگی و نگرش نیوتن، ‏پاستور و پلانک درباره علم، ایمان و حقیقت، بر اهمیت پیوند علم و حکمت در جهان امروز تأکید کرد‎.‎

دکتر موسوی‌موحدی در جمع‌بندی سخنان خود گفت: «آزمایش، پرسش می‌آفریند؛ علم، حقیقت می‌گوید؛ حکمت، راه می‌نمایاند؛ ‏و اخلاق، انسان می‌سازد‎».

وی در پایان، با تأکید بر زنده و پویا بودن تمدن علمی ایران، پیشنهاد کرد با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و بسترهای ‏الکترونیکی، گنجینه تمدن علمی گذشته ایران بازشناسی، بازآفرینی و در عرصه جهانی معرفی شود و از این طریق، زمینه‌ای برای ‏تداوم و شکوفایی میراث علمی کشور در عصر جدید فراهم آید‎.‎