در ششمین اجلاسیه ملی هیأت حمایت از کرسی‌های نظریه‌پردازی، نقد و مناظره مطرح شد؛

علی عباسی: لزوم نگاه جدید به علم و فناوری به ویژه علوم انسانی/ شجاع احمدوند: بی‌توجهی به نظریه‌پردازی بنیادین ظرفیت تولید دانش را کاهش می‌دهد

علی عباسی: لزوم نگاه جدید به علم و فناوری به ویژه علوم انسانی/ شجاع احمدوند: بی‌توجهی به نظریه‌پردازی بنیادین ظرفیت تولید
حجت‌الاسلام علی عباسی رئیس جامعه‌المصطفی، در ششمین اجلاسیه ملی هیئت حمایت از کرسی‌های نظریه‌پردازی، نقد و مناظره، طی سخنانی اظهار کرد: در پنج دهه گذشته، کشور گام‌های بلندی در حوزه‌های علمی برداشته است.
به گزارش روابط عمومی و اطلاع‌رسانی فرهنگستان علوم، وی افزود: در گذشته حتی در مرکز استان مرکزی پزشک وجود نداشت، اما امروز پیشرفته‌ترین عمل‌های جراحی در کشور انجام می‌شود. همچنین توسعه زیرساخت‌های انرژی، از جمله گازرسانی به دورترین نقاط کشور، نعمتی بزرگ و کم‌نظیر است.

 

عباسی تأکید کرد: در حوزه خدمات عمومی نباید دستاورد‌های علمی نادیده گرفته شود. البته پیشرفت‌های علمی به جای خود محفوظ است، اما ضروری است در حوزه علم و فناوری، به‌ویژه علوم انسانی، نگاه جدیدی در بخش نظریه‌پردازی شکل بگیرد و همین مسئله علوم انسانی را از سایر علوم متمایز می‌کند.

 

وی ادامه داد: در کرسی‌های نظریه‌پردازی باید توجه ویژه‌ای به مبانی صورت گیرد. در جامعه‌المصطفی تاکنون حدود ۷۰۰ کرسی برگزار شده که اغلب آنها ترویجی بوده‌اند، اما گام‌هایی نیز برای برگزاری کرسی‌های نظریه‌پردازی برداشته شده است.

 

بی‌توجهی به نظریه‌پردازی بنیادین ظرفیت تولید دانش را کاهش می‌دهد

 

در ادامه شجاع احمدوند رئیس دانشگاه علامه طباطبایی، اظهار داشت: امروز دانشگاه‌ها تحت فشار گرایش به ماموریت‌گرایی، حل مساله و درآمدزایی قرار دارند.

 

وی ادامه داد: بررسی‌های ما در دانشگاه علامه نشان می‌دهد بیش از ۷۵ درصد اعضای هیئت علمی به سمت دانشگاه حل مساله گرایش پیدا کرده‌اند و تنها حدود ۵ درصد در حوزه پاسداشت و جستجوی حقیقت فعالیت می‌کنند. این گرایش می‌تواند باعث کاهش توجه به نظریه‌پردازی بنیادین شود.

 

احمدوند به اهمیت نظریه‌پردازی بنیادین اشاره کرد واظهار داشت: نظریه‌پردازی یک فرآیند ساختارمند و نیازمند حمایت مالی، معنوی و اعتقادی است. اگرچه بخشی از نظریه در ذهن دانشمندان شکل می‌گیرد، اما تاریخ نشان داده است حتی در قرون میانی غرب، کرسی‌های نظریه‌پردازی مورد حمایت مالی و علمی قرار می‌گرفتند و دانشگاه‌ها به توسعه آن توجه ویژه داشتند.

 

وی اضافه کرد: نظریه‌پردازی عمدتاً به حوزه‌های بنیادین مرتبط است و ممکن است در کوتاه‌مدت آورده مالی یا مستقیم نداشته باشد، اما لازمه توسعه علم و حکمرانی علمی در کشور است. حمایت دولت و نهادهای دانشگاهی برای تأمین بودجه و چارچوب‌های فکری، نقش کلیدی در تقویت این مسیر دارد.

 

رئیس دانشگاه علامه طباطبائی همچنین بر ضرورت توسعه مکاتب فکری و پژوهش‌های میان‌رشته‌ای تأکید کرد و گفت: مسائل پیچیده امروز از عهده یک حوزه تخصصی تنها برنمی‌آید. ترکیب علوم انسانی، تجربی و میان‌رشته‌ای برای حل مسائل اجتماعی، اقتصادی و حکمرانی، نیازمند نظریه‌پردازی هدفمند و حمایت‌های مالی و معنوی است.

 

علامه طباطبائی به چالش‌های اقتصادی اساتید جوان اشاره کرد و یادآورشد: یکی از وظایف مهم ما، ایجاد آرامش روحی و روانی برای اساتید و تأمین حمایت‌های مالی است. واقعیت این است که بسیاری از اساتید جوان و پرانرژی علاقه‌مند به فعالیت‌های نظریه‌پردازانه هستند، اما وضعیت اقتصادی و هزینه‌های زندگی، تمرکز آن‌ها را محدود می‌کند. حمایت مناسب، می‌تواند آن‌ها را در مسیر پژوهش‌های بنیادین و میان‌رشته‌ای یاری کند.

 

احمدوند عنوان کرد: اگر دانشگاه‌ها و نهادهای علمی، حمایت لازم را از نظریه‌پردازی بنیادین و میان‌رشته‌ای فراهم نکنند، جریان علمی کشور به سمت حل مسائل کوتاه‌مدت و درآمدزایی خواهد رفت و ظرفیت تولید دانش بنیادی کاهش خواهد یافت. این امر، به ویژه در حوزه علوم انسانی، تهدیدی جدی برای اثرگذاری علمی و اجتماعی کشور محسوب می‌شود.

 

نظریه‌پردازی در حوزه علوم‌انسانی را یک چرخه ببینیم

 

در ادامه، حجت‌الاسلام نجف لک‌زایی رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، با اشاره به نقش فرهنگستان‌ها گفت: در وضعیت کنونی، فرهنگستان‌ها در جهان نقش مؤثری در پیشرفت علوم و ارتقای جایگاه نظریه‌پردازی دارند.

 

وی افزود: نظریه‌پردازی در علوم انسانی باید به‌عنوان یکی از حلقه‌های اصلی زنجیره علوم انسانی دیده شود و فرهنگستان علوم انسانی از جمله مراکزی است که کرسی‌های موفقی در این زمینه برگزار کرده است.

 

در ادامه، حسین کلباسی اشتری رئیس کرسی تخصصی علوم عقلی، طی سخنانی گفت: امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند تأمل در جایگاه خرد و عقل در سنت فکری ایرانی ـ اسلامی هستیم.

 

وی افزود: در پنج دهه اخیر، برخی فیلسوفان از «تمامیت مدرنیته» سخن گفته‌اند که مقصود از آن پایان مدرنیته نیست، بلکه آشکار شدن ابعاد مختلف آن است. امروز در موقعیتی کم‌نظیر قرار داریم که این تمامیت آشکار شده و مفاهیمی، چون حقوق بشر، آزادی و توسعه که خوراک علوم انسانی بوده‌اند، در پیوند با قدرت علم قابل مشاهده است.

 

در ادامه، آیت‌الله ابوالقاسم علیدوست رئیس کرسی تخصصی علوم نقلی گفت: نظریه‌پردازی همزاد با اندیشه بشری است و این جریان علمی باید به‌دور از سیاست‌زدگی و با انضباط علمی دنبال شود.

 

وی تأکید کرد: امتداد اجتماعی نظریه‌ها اهمیت بالایی دارد و نظریه‌ها باید بتوانند خود را در سطح جامعه نشان دهند.

 

در پایان ششمین اجلاسیه ملی هیئت حمایت از کرسی‌های نظریه‌پردازی، نقد و مناظره، از برگزیدگان این حوزه تقدیر به عمل آمد.
دوشنبه ۱۳ بهمن ۱۴۰۴
15:28
آلبوم مرتبط
Loading
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید