به گزارش روابط عمومی و اطلاعرسانی فرهنگستان علوم، دکتر طیبه مصباحزاده عضو هیات علمی دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران در نشست خبری با بیان اینکه پژوهشهای علمی کشور طی سالهای اخیر به سمت توسعه گونههای گیاهی بومی و مقاوم به شرایط سخت مناطق خشک و بیابانی سوق داده شده است، اظهار کرد: هدف اصلی این است که راهکارهایی عملی، کمهزینه و پایدار برای احیای سرزمینهای در معرض بیابانزایی ارائه کنیم. وی درخصوص اولویتهای کنونی پژوهشی دانشگاه تهران گفت: بررسی روشهای نوین استقرار پوشش گیاهی با مصرف بهینه آب، احیای عرصههای تخریبشده، استفاده از فناوریهای نوین پایش سرزمین و ارزیابی اثرات تغییر اقلیم بر اکوسیستمهای بیابانی، محورهای اصلی مطالعات ما را تشکیل میدهند. مصباح زاده افزود: اولویت با استفاده از گونههای بومی و سازگار با اقلیم هر منطقه است؛ در بسیاری از مناطق بیابانی کشور، گونههایی مانند «تاغ، گز، آتریپلکس، اسکنبیل، قیچ و درمنه» نتایج موفقی داشتهاند. وی تأکید کرد که انتخاب این گونهها متناسب با شرایط اقلیمی، نوع خاک، میزان شوری و وضعیت منابع آب هر منطقه انجام میشود و نمیتوان یک نسخه واحد را برای همه مناطق تجویز کرد. بیابانزدایی فراتر از کاشت نهال این عضو هیات علمی دانشکده منابع طبیعی با انتقاد از نگاه سادهانگارانه به پدیده بیابانزدایی، تصریح کرد: بیابانزدایی فقط کاشت چند گونه گیاهی نیست بلکه مجموعهای از اقدامات مدیریتی، پژوهشی و حفاظتی است که باید با مشارکت جوامع محلی و مدیریت پایدار منابع آب و خاک دنبال شود. وی با اشاره به ماهیت چندعاملی بیابانزایی، عوامل اصلی آن را کاهش بارندگیها، تداوم خشکسالی، افت منابع آب زیرزمینی، تخریب پوشش گیاهی، چرای بیش از ظرفیت مراتع و بهرهبرداری ناپایدار از منابع طبیعی دانست و افزود: واقعیت این است که هر جا تعادل میان بهرهبرداری و توان اکولوژیک سرزمین به هم بخورد، زمینه برای تشدید بیابانزایی فراهم میشود. مصباحزاده خاطرنشان کرد: هرچه پوشش گیاهی بومی حفظ و تقویت شود در کنترل فرسایش خاک، کاهش گردوغبار و افزایش تابآوری سرزمین موفقتر خواهیم بود. نگاه جهانی به «مراتع» در سال ۲۰۲۶ عضو هیات علمی دانشگاه منابع طبیعی دانشگاه تهران در بخش دیگری از سخنان خود به رویداد جهانی روز مقابله با بیابانزایی و خشکسالی در سال ۲۰۲۶ پرداخت و یادآور شد: این رویداد با میزبانی کشور کنیا و همکاری کنوانسیون مقابله با بیابانزایی سازمان ملل (UNCCD) با شعار «مراتع: شناسایی، احترام، احیا» (Rangelands: Recognize. Respect. Restore.) برگزار میشود. وی در تبیین اهمیت این شعار بیان کرد: مراتع بیش از نیمی از سطح خشکیهای جهان را میپوشانند اما همچنان اکوسیستمهای کمارزشگذاریشده محسوب میشوند؛ این اکوسیستمها به دلیل تغییر اقلیم، تخریب سرزمین و تغییر کاربری، در معرض تهدید هستند که این امر امنیت غذایی و آبی، معیشت روستایی و تابآوری اقلیمی را به خطر میاندازد. مصباح زاده گفت: کنیا به دلیل تلاشهای مستمر در مقابله با تخریب اراضی و حمایت از جوامع ساکن در مناطق خشک، به عنوان میزبان این رویداد انتخاب شده است. سه رکن اصلی برای آینده مراتع عضو هیات علمی دانشگاه تهران در خصوص محورهای سهگانه تعریف شده توسط UNCCD برای کشورها و جوامع در سال ۲۰۲۶ اظهار کرد: این محورها شامل شناخت ارزشهای اقتصادی و زیستمحیطی مراتع از جمله نقش آنها در حفظ تنوع زیستی، تنظیم چرخه آب و ذخیره کربن،ارج نهادن به دانش دامداران، جوامع بومی و محلی به عنوان حافظان سنتی این سرزمینها و سرمایهگذاری در مدیریت پایدار زمین و آب، تقویت حکمرانی سرزمین و ارتقای آمادگی در برابر خشکسالی از طریق احیای مراتع تخریبشده ، میباشد.