بررسی ساختار و عملکرد آکادمی علوم چین و ظرفیت‌های همکاری علمی با ایران

به گزارش روابط عمومی و اطلاع‌رسانی فرهنگستان علوم، در جلسه شاخه زیست‌شناسی گروه علوم پایه فرهنگستان علوم، ‏دکتر سامان حسین‌خانی، عضو وابسته این گروه و استاد دانشگاه تربیت مدرس، در سخنرانی خود با عنوان «معرفی ساختار، ‏تشکیلات و عملکرد آکادمی علوم چین: ظرفیت همکاری با ایران»، به تشریح جایگاه این آکادمی در نظام علمی چین، ساختار ‏سازمانی، فعالیت‌های پژوهشی و همکاری‌های بین‌المللی آن پرداخت‎.‎

دکتر حسین‌خانی با اشاره به اهمیت همکاری‌های بین‌المللی در فعالیت‌های آکادمی علوم چین گفت: این آکادمی به همکاری ‏بین‌المللی اهمیت زیادی می‌دهد و اشکال گسترده و متنوعی از همکاری و مشارکت با دانشمندان سراسر جهان دارد‎.‎

وی با تأکید بر ظرفیت‌های موجود برای گسترش تعاملات علمی با ایران افزود: از طریق برنامه توسعه آزمایشگاه شبکه طرح ‏جاده و کمربند و همچنین شبکه آزمایشگاه‌های منطقه‌ای، ظرفیت همکاری زیادی با ایران وجود دارد‎.‎

عضو وابسته گروه علوم پایه فرهنگستان علوم در معرفی این نهاد علمی اظهار کرد: آکادمی علوم چین‎ (CAS) ‎در واقع ‏آکادمی ملی علوم طبیعی جمهوری خلق چین است که در سال ۱۹۴۹ تأسیس شده و بزرگ‌ترین و برترین سازمان تحقیقاتی ‏جهان است که حدود ۵۰ هزار محقق در ۱۳۸ مؤسسه آن در سراسر کشور فعالیت دارند. بودجه سالانه این آکادمی برای سال ‏‏۲۰۲۵ میلادی بیش از ۲۶ میلیارد دلار بوده است‎.‎

وی با اشاره به نقش تاریخی این نهاد در سیاست‌گذاری علمی چین توضیح داد: آکادمی علوم چین از سال‌های اولیه تأسیس، ‏نقش کلیدی در برنامه‌ریزی توسعه علم و فناوری چین داشته است. این آکادمی مسئول آماده‌سازی اولین برنامه ملی ۱۲ ‏ساله کشور برای توسعه علم و فناوری در سال ۱۹۵۶ بوده است که به حرکت چین برای نوسازی علم و فناوری منجر شد‎.‎

دکتر حسین‌خانی ادامه داد: این نهاد از آن زمان تاکنون، در تهیه کلیه طرح‌های توسعه ملی علم و فناوری مشارکت داشته و به ‏عنوان یک اتاق فکر ملی عمل می‌کند. در سال‌های اولیه تأسیس، آکادمی علوم چین رهبری همکاری‌های بین‌المللی را نیز بر ‏عهده گرفت و این فعالیت همچنان ادامه دارد‎.‎

این استاد دانشگاه تربیت مدرس درباره ساختار و حوزه‌های فعالیت آکادمی علوم چین بیان کرد: این آکادمی در بیشتر ‏زمینه‌های علوم و فناوری پایه و همچنین فناوری‌های پیشرفته استراتژیک و حوزه‌های مرتبط با رفاه عمومی و توسعه صنایع ‏نوظهور فعالیت دارد‎.‎

وی افزود: آکادمی علوم چین شامل ۱۰۸ مؤسسه تحقیقاتی، ۱۲ شعبه آکادمی، سه دانشگاه و ۱۱ سازمان حمایتی در ۲۳ ‏منطقه در سطح استانی در سراسر کشور چین است. این مؤسسات میزبان ۱۰۴ آزمایشگاه و مرکز مهندسی کلیدی ملی ‏هستند. آکادمی علوم چین در مجموع شامل هزار سایت در سراسر این کشور است‎.‎

دکتر حسین‌خانی با اشاره به سایر امکانات و زیرساخت‌های این مجموعه گفت: این آکادمی همچنین دارای ۱۳ باغ ‏گیاه‌شناسی، ۲۶ مجموعه بزرگ گیاهان دارویی و یک مرکز ذخیره‌سازی اطلاعات علمی است‎.‎

وی درباره منابع انسانی و انتشارات علمی این نهاد توضیح داد: آکادمی علوم چین در مجموع دارای ۲۶۷ ژورنال علمی و ۶۷ ‏هزار و ۹۰۰ نیروی انسانی است که حدود ۵۶ هزار نفر از آن‌ها محقق حرفه‌ای هستند و از این تعداد نیز تقریباً ۲۲ هزار و ‏‏۸۰۰ نفر استاد یا دانشیار هستند‎.‎

عضو وابسته گروه علوم پایه فرهنگستان علوم با تشریح نقش آکادمی علوم چین در اجرای طرح‌های کلان پژوهشی اظهار کرد: ‏این آکادمی اکنون حدود ۳۰ درصد از پروژه‌های کلیدی علوم پایه چین را در این کشور اجرا می‌کند. محققان این آکادمی ‏برنده ۱۹ جایزه از ۳۲ جایزه درجه یک ملی علوم طبیعی شده‌اند‎.‎

وی افزود: بیش از ۳۵ درصد از دانش‌پژوهان جوان ممتاز ملی، وابسته به آکادمی علوم چین هستند و ۴۰ درصد از محققان ‏اصلی پروژه‌های کلیدی علوم طبیعی که با بودجه بنیاد ملی علوم طبیعی چین تأمین می‌شوند، به آکادمی علوم چین وابسته ‏هستند‎.‎

دکتر حسین‌خانی در بخش دیگری از سخنرانی خود به فعالیت‌های آموزشی و دانشگاهی این آکادمی اشاره کرد و گفت: ‏آکادمی علوم چین از طریق سه دانشگاه وابسته، یعنی دانشگاه علم و فناوری چین‎ (USTC)‎، دانشگاه آکادمی علوم چین‎ ‎‎(UCAS) ‎و دانشگاه شانگهای تِک پرو، تاکنون بیش از ۱۰۰ هزار دانش‌آموخته مقطع کارشناسی ارشد و ۷۰ هزار دانش‌آموخته ‏مقطع دکترا تربیت کرده است‎.‎

وی درباره جایگاه عضویت در آکادمی علوم چین توضیح داد: عضویت در این آکادمی بالاترین افتخار آکادمیک در زمینه علم ‏و فناوری در چین است و افتخاری مادام‌العمر محسوب می‌شود که توسط هیئت‌رئیسه آکادمی و بر اساس یک فرآیند ‏انتخاباتی دقیق و محدود اعطا می‌شود‎.‎

دکتر حسین‌خانی افزود: آکادمی علوم چین دارای سه نوع عضویت کامل، ممتاز و خارجی در شش بخش ریاضیات و فیزیک، ‏شیمی، علوم زیستی و پزشکی، علوم زمین، فناوری اطلاعات و مهندسی است. این بخش‌ها با مشارکت کل آکادمی، به عنوان ‏یک اتاق فکر علمی ملی عمل می‌کنند‎.‎

وی در پایان این بخش از سخنرانی خود با اشاره به تعداد اعضا و افتخارات علمی آکادمی علوم چین گفت: در حال حاضر، این ‏آکادمی ۹۰۸ عضو اصلی و بازنشسته و همچنین ۱۵۵ عضو خارجی دارد و ۱۵ عضو آن موفق به دریافت بالاترین جایزه ‏علمی ملی چین، از میان مجموع ۲۰ جایزه، شده‌اند‎.‎