دکتر علی‌اکبر موسوی‌موحدی: سرمایه‌گذاری در علوم پایه، سرمایه‌گذاری برای آینده تمدن ایران است

رئیس گروه علوم پایه فرهنگستان علوم در گفتگو با خبرنگار روابط عمومی و اطلاع رسانی فرهنگستان علوم به مناسبت گرامیداشت ابوریحان بیرونی و سالروز علوم پایه، با تأکید بر نقش بنیادین علوم پایه در شناخت جهان و شکل‌گیری دانش و فناوری‌های آینده، علوم پایه را «غواصی در نامرئی‌ها و سفری از ساحل دانسته‌ها به ژرفای ناشناخته‌ها» توصیف می‌کند و معتقد است سرمایه‌گذاری در این حوزه، سرمایه‌گذاری برای آینده تمدن ایران و جایگاه آن در جامعه علمی جهان است. او همچنین بر ضرورت تقویت پژوهش‌های بنیادی، حمایت پایدار از استعدادهای جوان، همگرایی علوم پایه و پیوند میراث علمی ایران با مرزهای دانش و فناوری‌های امروز و آینده تأکید دارد.

دکتر علی‌اکبر موسوی‌موحدی: علوم پایه، غواصی در نامرئی‌ها و سفری از ساحل دانسته‌ها به ژرفای ناشناخته‌ها، برای کشف نظم پنهان طبیعت و گشودن افق‌های تازه در شناخت هستی است. هر کشف علمی در عمق ناشناخته‌ها، می‌تواند طلوعی برای تمدن آینده باشد.

علوم پایه، بنیاد فهم انسان از جهان است؛ دانشی که پیش از آنکه به ساختن بیندیشد، به فهمیدن می‌پردازد و از دل پرسش‌های بنیادین آن، دانش، نوآوری و فناوری‌های آینده زاده می‌شوند.

فیزیک، شیمی، ریاضیات، زیست‌شناسی، علوم زمین و آسمان و دیگر حوزه‌های وابسته، زبان‌های مشترک شناخت طبیعت و زیرساخت پیشرفت پایدار، نوآوری، استقلال و مرجعیت علمی ملت‌ها هستند.

دکتر علی‌اکبر موسوی‌موحدی: در این میان، یکپارچگی علوم پایه و همگرایی آن‌ها با علوم میان‌رشته‌ای، گامی بزرگ و ضروری برای شناخت عمیق‌تر و جامع‌تر پدیده‌های پیچیده طبیعت و گشودن افق‌های نو در علم و فناوری زیست‌سازگار است.

دکتر علی‌اکبر موسوی‌موحدی: ۱۳ شهریور، فرصتی است برای بزرگداشت ابوریحان بیرونی؛ دانشمند بلندآوازه ایرانی که با مشاهده دقیق، اندازه‌گیری، خردورزی و روحیه پرسشگری، مرزهای دانش زمان خود را درنوردید.

میراث علمی بیرونی به ما می‌آموزد که علم، جست‌وجوی آزادانه حقیقت است؛ جست‌وجویی که با پرسش آغاز می‌شود و با مشاهده، اندازه‌گیری دقیق، تحلیل عقلانی و بهره‌گیری از حکمت، به شناخت می‌انجامد.

دکتر علی‌اکبر موسوی‌موحدی: به همین مناسبت، جایزه ابوریحان فرهنگستان علوم هر سال به پژوهشگران جوانی اعطا می‌شود که در عرصه علوم پایه، دستاوردهای برجسته و اثرگذاری در سطح جهانی داشته‌اند و از آنان تجلیل به عمل می‌آید.

این جایزه، افزون بر پاسداشت نام و میراث علمی ابوریحان بیرونی، گامی ارزشمند در معرفی اهمیت و نقش علوم پایه به جامعه و حمایت از نسل جوان دانشمندان کشور است.

امسال، دوازدهمین دوره اعطای جایزه ابوریحان برگزار خواهد شد؛ رویدادی که فرصتی است برای ارج نهادن به تلاش‌های علمی پژوهشگران جوان و تأکید دوباره بر جایگاه علوم پایه در پیشرفت علمی و توسعه پایدار کشور است.

دکتر علی‌اکبر موسوی‌موحدی: امروز، در عصر هوش مصنوعی، زیست‌فناوری، علوم کوانتومی و فناوری‌های همگرا، بیش از هر زمان دیگری به علوم پایه و علوم بنیادی نیرومند نیازمندیم.

آینده از آنِ جوامعی خواهد بود که برای پرسش‌های بزرگ، پژوهش‌های بنیادی، دانشمندان برجسته و استعدادهای جوان، فرصت‌های بزرگ و حمایت‌های پایدار فراهم کنند.

سرمایه‌گذاری در علوم پایه، هزینه‌ای برای امروز نیست؛ سرمایه‌گذاری برای آینده تمدن ایران عزیز و جایگاه آن در جامعه علمی جهان است.

دکتر علی‌اکبر موسوی‌موحدی: در این مسیر، می‌باید مدرسه و دانشگاه را به کانون پرسشگری و آفرینش علم، آزمایشگاه را به سرچشمه کشف، ابزار دقیق را برای دیدن عمق نامرئی‌ها، و فرهنگستان علوم را به دیده‌بان و اندیشگاه آینده علمی کشور تبدیل کنیم.

تمدن علمی با اندیشه‌های بزرگ، انسان‌های بزرگ، نهادهای توانمند و برنامه‌ریزی بلندمدت ساخته می‌شود.

دکتر علی‌اکبر موسوی‌موحدی: ایران، سرزمینی است که در تاریخ تمدن بشری، از پیشگامان علوم پایه بوده است. احیای تمدن علمی ایران، نه بازگشت به گذشته، بلکه پیوند میراث علمی ایران با مرزهای دانش و فناوری‌های پیشرفته امروز و آینده است.

دکتر علی‌اکبر موسوی‌موحدی: بیاییم در این روز، از مرزهای دانسته‌ها فراتر رویم؛ نامرئی‌ها را ببینیم، ناشناخته‌ها را بکاویم و نادانسته‌های امروز را به دانش فردا و به تمدن علمی آینده ایران تبدیل کنیم.

پاسداشت علوم پایه تنها بزرگداشت یک روز نیست؛ تعهدی ملی به ساختن آینده است. این تعهد، نگهداشت و شکوفایی استعدادهای علمی، تجهیز پژوهشگران به ابزارهای دقیق برای کاوش در اعماق نامرئی‌ها، تقویت پژوهش‌های بنیادی، احیای میراث و هویت تمدن‌ساز علمی ایران، و تبدیل ظرفیت‌های علمی کشور به مرجعیت علمی و حضور مؤثر در شبکه‌های علمی جهانی را می‌طلبد.