کتاب «نانوامولسیون‌ها؛ فرمولاسیون، کاربردها و ویژگی‌ها» ترجمه و منتشر شد

به گزارش روابط عمومی و اطلاع‌رسانی فرهنگستان علوم، کتاب «نانوامولسیون‌ها؛ فرمولاسیون، کاربردها و ویژگی‌ها» تألیف ‏دکتر سیدمهدی جعفری و پروفسور دیوید مک‌کلمنتس، با ترجمه دکتر حامد اهری، دکتر افشین آخوندزاده، مهندس سیده ‏نرگس پزشک‌نژاد، دکتر لیلا کمالی روستا، دکتر سیما مرادی و دکتر اهورا شیخی و با ویراستاری علمی دکتر حامد اهری، ‏دکتر فرشته صحرایی و مهندس عادل احمدی در دو جلد منتشر شده است‎.‎

کتاب حاضر با دیباچه‌هایی از چهره‌های برجسته علمی و دانشگاهی، دکتر شاهین آخوندزاده، دکتر سیدمهدی سیدین ‏اردبیلی و دکتر امیر اسماعیل آذر، آغاز می‌شود. در این دیباچه‌ها، اهمیت نانوامولسیون‌ها از منظر توسعه فناوری‌های نوین، ‏انتقال ترکیبات زیست‌فعال، ارتقای ارزش افزوده محصولات و پیوند میان پژوهش دانشگاهی و نیازهای صنعتی بررسی شده ‏است‎.‎

این دیباچه‌ها ضمن معرفی جایگاه علمی و کاربردی کتاب، بر نقش نانوامولسیون‌ها در حل چالش‌هایی همچون حلالیت ‏پایین، ناپایداری، اکسیداسیون، کاهش فراهمی زیستی و دشواری انتقال ترکیبات فعال تأکید دارند. از این منظر، کتاب حاضر ‏می‌تواند راهنمایی برای حرکت از نتایج آزمایشگاهی به سمت توسعه محصولات نوآورانه و قابل تجاری‌سازی باشد‎.‎

یکی از نویسندگان اصلی کتاب، پروفسور دیوید جولیوس مک‌کلمنتس، از دانشمندان برجسته بین‌المللی در حوزه علوم و ‏فناوری غذا، شیمی کلوئیدها و سامانه‌های انتقال ترکیبات زیست‌فعال است. زمینه‌های تخصصی وی شامل امولسیون‌های ‏غذایی، نانوامولسیون‌ها، کپسوله‌سازی ترکیبات فعال، هضم و زیست‌دسترسی، رئولوژی و طراحی ساختار غذاست. پژوهش‌های ‏پروفسور مک‌کلمنتس نقش مهمی در توسعه سامانه‌های انتقال خوراکی برای ترکیباتی مانند ویتامین‌ها، کاروتنوئیدها، ‏پلی‌فنول‌ها، اسانس‌ها، اسیدهای چرب ضروری و سایر مواد زیست‌فعال داشته است. حضور نام وی در این اثر، اعتبار علمی ‏ویژه‌ای به کتاب بخشیده و آن را به یکی از منابع مهم برای شناخت مبانی، طراحی و کاربرد نانوامولسیون‌ها در صنایع مختلف ‏تبدیل کرده است‎.‎

کتاب «نانوامولسیون‌ها؛ فرمولاسیون، کاربردها و ویژگی‌ها» در دو جلد و نوزده فصل تخصصی تنظیم شده و موضوعات نظری، ‏روش‌های تولید، ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی، پایداری، کاربردها و جنبه‌های عملکردی نانوامولسیون‌ها را پوشش می‌دهد‎.‎

از مهم‌ترین محورهای این کتاب می‌توان به اصول تشکیل و پایداری نانوامولسیون‌ها؛ تفاوت نانوامولسیون با امولسیون‌های ‏معمولی و میکروامولسیون‌ها؛ روش‌های پرانرژی و کم‌انرژی تولید نانوامولسیون؛ نقش اولتراسونیک، هموژن‌سازی پرفشار و ‏میکروفلویدایزیشن؛ انتخاب امولسیفایرها و پایدارکننده‌های خوراکی؛ اثر اندازه قطرات، توزیع اندازه و پتانسیل زتا بر پایداری؛ ‏کپسوله‌سازی ترکیبات زیست‌فعال و اسانس‌ها؛ افزایش حلالیت و فراهمی زیستی مواد کم‌محلول؛ محافظت از ترکیبات حساس ‏در برابر نور، اکسیژن، حرارت و‎ pH؛ رهایش کنترل‌شده و رفتار نانوامولسیون‌ها در هضم گوارشی اشاره کرد‎.‎

همچنین کاربرد نانوامولسیون‌ها در نوشیدنی‌ها، لبنیات، بستنی، شکلات، سس‌ها و غذاهای عملکردی؛ استفاده از آن‌ها در ‏داروسازی و محصولات آرایشی‌ـ‌بهداشتی؛ نانوامولسیون‌های ضدمیکروبی و آنتی‌اکسیدانی؛ پوشش‌ها، فیلم‌ها و بسته‌بندی‌های ‏فعال؛ روش‌های ارزیابی اندازه ذرات، رئولوژی، ریزساختار، پایداری و زیست‌دسترسی؛ و چالش‌های ایمنی، رگولاتوری، ‏مقیاس‌پذیری و تجاری‌سازی از دیگر موضوعات مطرح‌شده در این کتاب است‎.‎

انتشار این اثر در کنار پنج ثبت اختراع بین‌المللی‎ (US Patent) ‎در زمینه فناوری‌ها و کاربردهای مرتبط با نانوامولسیون‌ها، ‏نشان‌دهنده ظرفیت بالای این حوزه برای تبدیل دانش علمی به فناوری، محصول و فرایند صنعتی است. کتاب حاضر با ارائه ‏مبانی علمی، روش‌های فرمولاسیون، اصول انتخاب مواد اولیه، تکنیک‌های تولید و روش‌های ارزیابی، می‌تواند در کنار این ‏دستاوردهای فناورانه، مسیر استفاده عملی از نانوامولسیون‌ها را برای پژوهشگران و صنایع روشن‌تر کند‎.‎

از این رو، این کتاب صرفاً یک ترجمه تخصصی نیست، بلکه می‌تواند به‌عنوان پلی میان دانش دانشگاهی، ثبت اختراع، توسعه ‏محصول و تجاری‌سازی فناوری مورد استفاده قرار گیرد. همچنین دسترسی جامعه علمی و صنعتی کشور به یکی از منابع مهم ‏حوزه نانوامولسیون‌ها را تسهیل کرده و زمینه را برای توسعه پژوهش‌های کاربردی، طراحی غذاهای عملکردی، تولید ‏محصولات سلامت‌محور و تقویت ارتباط میان دانشگاه و صنعت فراهم سازد‎.‎

کتاب «نانوامولسیون‌ها؛ فرمولاسیون، کاربردها و ویژگی‌ها» اکنون به‌عنوان منبعی تخصصی برای دانشجویان، استادان، ‏پژوهشگران، شرکت‌های دانش‌بنیان و فعالان صنایع غذایی، دارویی و آرایشی‌ـ‌بهداشتی در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفته ‏است‎.‎