در هماندیشی تخصصی گروه علوم کشاورزی و منابع طبیعی فرهنگستان علوم مطرح شد؛ ضرورت گذار باغبانی کشور از تولید کمّی به امنیت غذایی هوشمند و مهار بحران آب در هماندیشی تخصصی «باغبانی و امنیت غذایی در آینده ایران» بر ضرورت تغییر رویکرد باغبانی کشور، از افزایش کمّی تولید به مدیریت هوشمند منابع آب، نوسازی باغهای فرسوده، توسعه فناوریهای نوظهور و تقویت زنجیره تأمین محصولات باغی تأکید شد. به گزارش روابط عمومی و اطلاعرسانی فرهنگستان علوم، نخستین هماندیشی تخصصی گروه علوم کشاورزی و منابع طبیعی فرهنگستان علوم در زمینه پدیدههای نوظهور و آیندهنگر، با عنوان «باغبانی و امنیت غذایی در آینده ایران»، روز ۱۳ آبان ۱۴۰۵ به همت شاخه علوم باغبانی این گروه برگزار شد. گروه علوم کشاورزی و منابع طبیعی، برگزاری هماندیشیهای تخصصی در زمینه پدیدههای نوظهور و آیندهنگر را همسو با یکی از اقدامات راهبردی مورد نظر ریاست فرهنگستان در گزارش زیستبوم علم، در برنامه سالانه خود قرار داده است. نخستین جستار از این مجموعه هماندیشیها با موضوع باغبانی و امنیت غذایی در آینده ایران برگزار شد. این نشست با حضور دکتر حسن احمدی، رئیس گروه علوم کشاورزی و منابع طبیعی فرهنگستان علوم؛ رئیس و اعضای شاخه علوم باغبانی فرهنگستان علوم؛ رؤسای شاخههای گروه علوم کشاورزی و منابع طبیعی؛ رئیس کمیسیون مطالعات راهبردی امنیت غذایی فرهنگستان علوم؛ رئیس مرکز مطالعات علم و فناوری فرهنگستان علوم؛ معاون امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی؛ مشاور بنیاد ملی نخبگان برگزار شد. در ابتدای نشست، دکتر حسن احمدی بر ضرورت دیدهبانی علمی مسائل کلان کشاورزی تأکید کرد. سپس دکتر مرتضی خوشخوی عضو پیوسته فرهنگستان علوم با اشاره به آثار منفی تغییر اقلیم بر فرآوردههای باغبانی، بهویژه درختان میوه، یادآور شد که امنیت غذایی صرفاً به تأمین انرژی و کالری در جیره غذایی انسانها محدود نمیشود؛ بلکه میوهها و سبزیها زیرساخت سلامت، تعادل رژیم غذایی و تأمین ریزمغذیهای مورد نیاز جامعه هستند. وی ورود فناوریهای نوین، از جمله بهرهگیری از رباتها، هوش مصنوعی و سامانههای دقیق را لازمه جهش بهرهوری در باغبانی دانست. ضرورت تغییر شاخصهای ارزیابی بهرهوری در باغبانی پس از سخنان دکتر مرتضی خوشخوی درباره نقش مرجعیت علمی و دوراندیشی نخبگانی در بقا و شکوفایی باغبانی ایران، دکتر کورش وحدتی، رئیس شاخه علوم باغبانی فرهنگستان علوم و رئیس انجمن علوم باغبانی ایران، در سخنرانی خود با عنوان «از تولید بیشتر به امنیت غذایی هوشمند؛ راهبردهای تابآوری باغبانی در دوران پساجنگ و بحران آب»، به بررسی پارادوکس امنیت غذایی پرداخت و اظهار کرد: «ایران با تولید سالانه حدود ۱۷ میلیون تن میوه در رتبه نهم جهان قرار دارد، اما طبق گزارش فائو در سال ۲۰۲۵، بالغ بر ۳۷.۴ درصد مردم توان مالی خرید یک رژیم غذایی سالم را ندارند. این شکاف ثابت میکند که افزایش تولید کمّی بهمعنای دسترسی غذایی نیست». دکتر وحدتی با اشاره به سهم ۹۲ درصدی کشاورزی از برداشت آب و بیلان منفی آبخوانها، خواستار گذار از شاخص «تن در هکتار» به شاخص «ارزش ملی هر قطره آب و غذا»(Nutrient & Value per Drop) شد. وی با نقد لولهگذاری قطرهای بدون نصب کنتور هوشمند و اشاره به پدیده اثر بازگشتی، هشدار داد: «عمر اقتصادی بیش از ۸۰ هزار هکتار از باغهای کشور که ۴۰ هزار هکتار آن در حوضه دریاچه ارومیه است پایان یافته و درختان مسن بالای ۳۵ سال بیش از ۶۰ درصد آب را صرف تولید هیزم میکنند. راهکار اساسی، نوسازی باغها با ارقام متراکم پاکوتاه و جایگزینی با خشکمیوههای کمآببر (پسته، بادام دیرگل و گردوی پیوندی) است». وی همچنین بر بهرهگیری سردخانهها از انرژی خورشیدی در دوران پساجنگ، لغو تهاتر وزنی موز و ساماندهی سیبهای کنار جادهای از طریق صنایع پکتین تأکید کرد. بومیسازی فناوریهای نوظهور و کاهش ضایعات محصولات باغی در ادامه، دکتر محمد شاهدی، عضو پیوسته گروه علوم کشاورزی و منابع طبیعی و رئیس مرکز مطالعات علم و فناوری فرهنگستان علوم، در سخنرانی خود با عنوان «بومیسازی فناوریهای نوظهور نگهداری، فرآوری و ایمنی مواد غذایی در زنجیره تأمین محصولات باغی»، ضایعات بیش از ۳۰ درصدی محصولات باغبانی را آسیبی سنگین به منابع آب و اقتصاد کشور دانست و بر بومیسازی و تجاریسازی فناوریهای نوظهور، از جمله فناوری اتمسفر کنترلشده، پیشسرد سریع و روشهای نوین فرآوری تأکید کرد. همچنین دکتر سعادت ساریخانی، مشاور بنیاد ملی نخبگان، در سخنرانی خود با عنوان «نقش شرکتهای دانشبنیان و سرمایه انسانی نخبه در نوسازی باغها، تولید نهال اصیل و تجاریسازی فناوریهای نوین باغبانی»، با اشاره به سهم ۴۶.۶ درصدی باغبانی از ارزش صادرات کشاورزی، مأموریتمحور کردن شرکتهای دانشبنیان و بهرهگیری از ظرفیت نخبگان برای حل مسائل حوزه آب و تولید نهال اصیل را راهکار بنیادین تحول این بخش دانست. محورهای بیانیه سیاستی ـ اجرایی هماندیشی در پایان این هماندیشی، بیانیه سیاستی ـ اجرایی صادر خواهد شد که مهمترین محورهای آن عبارتاند از: - توقف قطعی توسعه افقی باغهای جدید در دشتهای بحرانی کشور و مشروطسازی هرگونه حمایت دولتی به تثبیت مساحت باغها از طریق کاداستر. - الزام به نصب کنتور هوشمند و تعیین سقف برداشت آب بهعنوان پیششرط هرگونه یارانه آبیاری، با هدف مهار اثر بازگشتی. - اجرای طرح ملی بازکاشت و جایگزینی سالانه ۲۰ هزار هکتار از باغهای کهنسال و فرسوده با خشکمیوهها و ارقام پاکوتاه. - تجهیز سردخانهها به سامانههای هیبریدی خورشیدی و فناوری اتمسفر کنترلشده برای مقابله با ناترازی برق. - ساماندهی سیبهای صنعتی از طریق کاربرد پالتباکس، ممنوعیت انباشت سیب در حاشیه جادهها و ایجاد صنایع پیشرفته استخراج پکتین دارویی و اسید مالیک. - لغو سیاست تهاتر وزنی موز و سیب و اتصال مشوقهای صادراتی به ارزش دلاری واحد و شناسه ردیابی سلامت. - تشکیل شبکه ملی تولید پنج میلیون اصله نهال گواهیشده پایهرویشی با بهرهگیری از همکاریهای علمی بینالمللی. سه شنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵ 13:07 چاپ اشتراک گذاری ias.ac.ir/fa/news/2615 گروه علوم کشاورزی و منابع طبیعی فرهنگستان علوم میانگین امتیاز کاربران: 0.0 (0 رای) 12345 امتیاز 12345 برای امتیاز باید عدد وارد کنید ایمیل صحیح نیست ایمیل نمایش داده شود. تعداد کاراکتر باقیمانده: 500 نظر خود را وارد کنید بازخوانی بازخوانی ارسال